Αναθεώρηση άδειας χειριστή μηχανημάτων έργου

Οι άδειες χειριστή μηχανημάτων έργου είναι αόριστης διάρκειας και θεωρούνται περιοδικά. Βάσει του άρθρου 9 του Π.Δ. 113/2012, η θεώρηση γίνεται κάθε οκτώ (8) έτη. Με το άρθρο 92 Ν. 5203/2025 (ΦΕΚ Α' 87/02.06.2025), η προθεσμία της πρώτης θεώρησης παρατάθηκε κατά τέσσερα (4) έτη και διαμορφώνεται στα δώδεκα (12) έτη. Οι επόμενες θεωρήσεις παραμένουν στα οκτώ (8) έτη.

Ως ημερομηνία έναρξης της οκταετίας/δωδεκαετίας λαμβάνεται η 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από τη χορήγηση ή την αντικατάσταση της άδειας χειριστή, συμπεριλαμβανομένων και των αδειών που έχουν ήδη αντικατασταθεί. Η θεώρηση πραγματοποιείται εντός έξι (6) μηνών από τη λήξη της δωδεκαετίας (ή της οκταετίας για τις επόμενες). Σκοπός της θεώρησης είναι η εξασφάλιση ότι ο επαγγελματίας ασκεί για το ελάχιστο απαιτούμενο όριο την αντίστοιχη επαγγελματική δραστηριότητα.

Δεν απαιτείται θεώρηση άδειας όταν ο χειριστής μηχανημάτων έργου απασχολείται με εξαρτημένη σχέση εργασίας ανεξαρτήτως ειδικότητας ή κατηγορίας, στο Δημόσιο, σε Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου, Επιχειρήσεις ή Οργανισμούς Κοινής Ωφελείας που, είτε ανήκουν στο Δημόσιο, είτε συμμετέχει σε αυτά το Δημόσιο καθ' οιονδήποτε τρόπο και με αίτηση καταθέτει τις προαναφερθείσες επαγγελματικές άδειες στην αρμόδια αρχή της οικείας περιφέρειας, η οποία του χορηγεί βεβαίωση κατάθεσης της εν λόγω άδειας (άρθρο 12 Π.Δ. 113/2012).

Πίνακας ημερομηνιών έναρξης – λήξης δωδεκαετίας και προθεσμιών θεώρησης

1. Προϋποθέσεις ανανέωσης (θεώρησης)

Εντός της προθεσμίας του ανωτέρω πίνακα (το εξάμηνο μετά τη λήξη της δωδεκαετίας), ο ενδιαφερόμενος υποχρεούται να ανανεώσει την άδειά του αποδεικνύοντας ότι άσκησε πραγματικά το επάγγελμα του χειριστή μηχανημάτων έργου εντός της δωδεκαετίας. Σύμφωνα με το άρθρο 9 παρ. 3 και 4 του Π.Δ. 113/2012, η απόδειξη γίνεται διαζευκτικά με:

• (α) Στοιχεία που τεκμηριώνουν υπηρεσία τουλάχιστον δύο (2) ετών εντός της δωδεκαετίας, ή
• (β) Οικονομικά στοιχεία που τεκμηριώνουν μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών, εντός της δωδεκαετίας, τουλάχιστον ίσο με το 40% του ΜΕΑΔΕ, ή
• (γ) Συνδυασμό οικονομικών στοιχείων και στοιχείων υπηρεσίας που τεκμηριώνουν αντίστοιχα τις προϋποθέσεις (α) και (β).

Ανάλογα με τη μορφή απασχόλησης, ο τρόπος τεκμηρίωσης διαφέρει:

• Μισθωτοί χειριστές: τεκμηριώνουν την υπηρεσία (περ. α) με βεβαιώσεις προϋπηρεσίας (e-ΕΦΚΑ, ΕΡΓΑΝΗ).
• Αυτοαπασχολούμενοι / ελεύθεροι επαγγελματίες: τεκμηριώνουν τον κύκλο εργασιών (περ. β) με οικονομικά στοιχεία (Ε3 κ.λπ.) και Υπεύθυνες Δηλώσεις Καλής Εκτέλεσης (ΥΔΚΕ) όπου ζητούνται.
• Εταίροι Ο.Ε. / Ε.Ε.: τεκμηριώνουν τον αναλογικό κύκλο εργασιών (περ. β) με βάση το ποσοστό συμμετοχής τους στο εταιρικό κεφάλαιο και τον κύκλο εργασιών της εταιρείας.

Πρόβλεψη του Π.Δ. 113/2012 χωρίς αντίστοιχη αναφορά στην εγκύκλιο 28024/2026

Τα παρακάτω δύο σημεία προβλέπονται ρητά στο άρθρο 9 του Π.Δ. 113/2012, ωστόσο η εγκύκλιος 28024/03-04-2026 του Υπουργείου Ανάπτυξης δεν τα αναφέρει. Συνεπώς δεν είναι σαφές αν, και με ποιον τρόπο, μπορούν να υλοποιηθούν στην πράξη από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών. Συνιστάται προηγούμενη επικοινωνία με την οικεία Διεύθυνση Ανάπτυξης πριν την επιλογή τους.

α) Δωρεάν θεώρηση μέσω Ενιαίου Μητρώου Προσώπων (άρθρο 9 παρ. 2 και 3 Π.Δ. 113/2012): Η θεώρηση μπορεί να γίνει με απλή ενημέρωση του Ενιαίου Μητρώου Προσώπων (άρθρο 9 Ν. 3982/2011), χωρίς χρηματική επιβάρυνση, με την υποβολή των ίδιων στοιχείων υπηρεσίας ή οικονομικών στοιχείων που προβλέπονται στις περιπτώσεις (α), (β) ή (γ) ανωτέρω. Η διαδικασία ηλεκτρονικής υποβολής καθορίζεται με υπουργική απόφαση κατ' εξουσιοδότηση της παρ. 4 του άρθρου 9 Ν. 3982/2011. Μέχρι τη συγκρότηση του ηλεκτρονικού Μητρώου, τα στοιχεία υποβάλλονται σε έντυπη μορφή. Η εγκύκλιος 28024/2026 δεν αναφέρεται σε αυτή τη δωρεάν εναλλακτική.

β) Θεώρηση με βεβαίωση εκπαίδευσης (άρθρο 9 παρ. 6 Π.Δ. 113/2012): Εάν η καθυστέρηση θεώρησης υπερβαίνει τα πέντε (5) έτη ή εάν ο ενδιαφερόμενος αδυνατεί να προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά (υπηρεσίας ή οικονομικών στοιχείων), η θεώρηση μπορεί να γίνει με την προσκόμιση βεβαίωσης κατάλληλης εκπαίδευσης από εγκεκριμένο φορέα ή σχολή εκπαίδευσης. Σε αντίθετη περίπτωση η άδεια ανακαλείται και απαιτείται εκ νέου εξέταση για χορήγηση νέας άδειας. Η εγκύκλιος 28024/2026, στην παρ. Δ.5, αντίθετα αναφέρει ότι για καθυστέρηση άνω της 5ετίας απαιτείται εκ νέου συμμετοχή σε εξετάσεις, χωρίς να αναφέρει την εναλλακτική της εκπαίδευσης.

Σημαντικές διευκρινίσεις:

• Τα δικαιολογητικά εφαρμόζονται διαζευκτικά και όχι σωρευτικά. Ο ενδιαφερόμενος επιλέγει την κατηγορία που τον αφορά και προσκομίζει μόνο τα αντίστοιχα δικαιολογητικά — δεν χρειάζεται να φέρει ταυτόχρονα ένσημα και οικονομικά στοιχεία.
• Η υπηρεσία δεν χρειάζεται να είναι συνεχόμενη — υπολογίζεται αθροιστικά.
• Η 2ετής υπηρεσία ή τα 2 έτη οικονομικής δραστηριότητας αφορούν τη συνολική άσκηση του επαγγέλματος του χειριστή ΜΕ, όχι κάθε ειδικότητα ξεχωριστά.
• Το παράβολο των 100 € καταβάλλεται άπαξ ανά αδειούχο, όχι ανά ειδικότητα.

2. Δικαιολογητικά

Κοινά για όλους:

• Αίτηση του ενδιαφερόμενου.
• Υπεύθυνη δήλωση Ν. 1599/1986 (υπόδειγμα παραρτήματος Π.Δ. 113/2012).
• Παράβολο θεώρησης.
• Αντίγραφο της ισχύουσας άδειας.

Επιπλέον, ανά κατηγορία:

• Μισθωτοί: βεβαιώσεις προϋπηρεσίας από e-ΕΦΚΑ ή ΕΡΓΑΝΗ που να αποδεικνύουν τουλάχιστον 2 έτη υπηρεσίας εντός της δωδεκαετίας.
• Αυτοαπασχολούμενοι / ελεύθεροι επαγγελματίες: οικονομικά στοιχεία (Ε3) και ΥΔΚΕ όπου ζητούνται από την υπηρεσία, που να αποδεικνύουν μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών ≥ 40% ΜΕΑΔΕ εντός της δωδεκαετίας.
• Εταίροι Ο.Ε. / Ε.Ε.: καταστατικό εταιρείας με ποσοστό συμμετοχής, οικονομικά στοιχεία εταιρείας και ΥΔΚΕ.
• Βεβαίωση εκπαίδευσης (περίπτωση αδυναμίας προσκόμισης άλλων δικαιολογητικών — προβλέπεται στο άρθρο 9 παρ. 6 Π.Δ. 113/2012, χωρίς αντίστοιχη αναφορά στην εγκύκλιο 28024/2026): βεβαίωση κατάλληλης εκπαίδευσης από εγκεκριμένο φορέα/σχολή.

3. Έντυπα

• Έντυπο αίτησης (διατίθεται από την αρμόδια Διεύθυνση Ανάπτυξης της Περιφερειακής Ενότητας).
• Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης Ν. 1599/1986 — υπόδειγμα παραρτήματος Π.Δ. 113/2012.
• Έντυπο Υπεύθυνης Δήλωσης Καλής Εκτέλεσης (ΥΔΚΕ) — όπου απαιτείται.
• e-Παράβολο μέσω της Γ.Γ.Π.Σ. (gsis.gr).

4. Παράβολα

• Εμπρόθεσμη θεώρηση με αίτηση: 100 €.
• Εκπρόθεσμη θεώρηση έως 1 έτος: 200 € (διπλάσιο του βασικού).
• Εκπρόθεσμη θεώρηση από 1 έως 5 έτη: 400 € (τετραπλάσιο του βασικού).
• Καθυστέρηση άνω των 5 ετών: σύμφωνα με την εγκύκλιο 28024/2026 απαιτείται εκ νέου συμμετοχή σε εξετάσεις. Το Π.Δ. 113/2012 (άρθρο 9 παρ. 6) προβλέπει επιπλέον την εναλλακτική της προσκόμισης βεβαίωσης κατάλληλης εκπαίδευσης, η οποία όμως δεν αναφέρεται στην εγκύκλιο.
• Ηλεκτρονική ενημέρωση Ενιαίου Μητρώου Προσώπων (προβλέπεται στο άρθρο 9 παρ. 2 και 3 Π.Δ. 113/2012): χωρίς χρηματική επιβάρυνση. Δεν αναφέρεται στην εγκύκλιο 28024/2026 — η εφαρμογή της προϋποθέτει επικοινωνία με την αρμόδια Διεύθυνση Ανάπτυξης.

Νομοθετικό πλαίσιο: Π.Δ. 113/2012 (άρθρο 9, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 34 Ν. 4712/2020), Ν. 4887/2022 (άρθρο 145), Ν. 5111/2024 (άρθρο 10), Ν. 5203/2025 (άρθρο 92), Εγκύκλιος Υπ. Ανάπτυξης 28024/03-04-2026 (ΑΔΑ: Ψ34Ψ46ΝΛΣΞ-ΠΥΞ).